كه بيش از يك ماه رمضان روزه بگيريم اما خداوند متعال آن را لحاظ نكرد و فقط وسع ما را معيار قرار داد و فرمود : هر سال يك ماه رمضان را روزه بگيريد ، حتى براى ما چهلهء روزه را هم واجب نكرد . اين به خاطر آن است كه ما وسع روزه‌دارى بيش از يك ماه را نداريم و لذا مردم لحظه‌شمارى مىكنند كه اين 30 روز زودتر تمام شود . به همين خاطر در احكام شرعيه وسع افراد معيار قرار داده شده است اما در فراگيرى حكمت طاقت را معيار قرار داده‌اند كه طاقت هم در اين مسير هرگز تمام نمىشود ، علاوه بر اينكه انسان هرچه در اين مسير قرار مىگيرد تشنه‌تر مىشود . در مسائل عملى نبايد طاقت افراد را ملاك قرار داد ، و لذا اگر مىبينيد شاگردى در مسير عملى زود مزاجش به هم مىخورد يكى از دلائلش اين است كه استادش طاقت او را ملاك قرار داده است ، شايد به عنوان مثال شاگرد طاقت اذكار 3 ساعته را داشته باشد اما چون اين مقدار وسعش نيست خسته مىشود و زود مزاجش به هم مىخورد . ممكن است با جان به لب آوردن بتواند دو چهله تمام كند اما بايد به فكر 10 سال بعد خود هم باشد . او بايد بتواند چندين سال با زن و فرزندانش زندگى كند ، و نبايد با اعمال خاص خود ، خود و ديگران را گرفتار كند لذا شرع نه تنها تكليف بما لا يطاق نكرده بلكه تكليف بما يطاق كه همان تكليف بما لا وسع له است نيز نكرده است . خلاصه لطافت حرف اين است كه وقتى به حكمت رسيديم به حسب طاقت سنجيده مىشويم و لذا به هرجا رسيديم باز هم بايد برويم اما وقتى به مرحله عملى مىرسيم بايد بر حسب وسع خودمان حركت كنيم . خداوند متعال هم به تمامى موجودات به اندازهء وسعشان روزى مىدهد . اگر اين درخت به جاى 20 متر تا 100 متر رشد نكرده بخاطر اين نيست كه درخت طاقت نداشته است . چه